Japanese space probe Hayabusa 2: Touchdown on asteroid Ryugu

  1. ‘हायाबुसा-2’ हे JAXA या जपानी अंतराळ संस्थेद्वारे संचालित केले जाणारे अंतराळयान आहे.
  2. ‘हायाबुसा-2’ यान 3 डिसेंबर 2014 रोजी अंतराळात पाठविण्यात आले. हे यान दीड वर्षाच्या कालावधीसाठी लघुग्रहाच्या निरीक्षणासाठी पाठवले होते.
  3. या अंतराळयानावर असलेले 'रोव्हर' ‘Ryugu’ या नावाच्या अशनीवर उतरविण्यात आले.
  4. अशनीवर यान उतरवण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. लघुग्रहाच्या पृष्ठभागाची तपासणी करण्याच्या उद्देशाने हे यान पाठविण्यात आले आहे.
  5. लघुग्रहावरील माती आणि खडकाचे नमुने गोळा केले. लघुग्रहाच्या पृष्ठभागावरील एका विवरात स्फोट घडवून आणि त्यातून माती आणि खडकाचे नमुने गोळा केले गेले.
  6. अशनी :-
    1. सौरमालेची निर्मिती होत असताना जे काही उरले ते म्हणजे अशनी आणि उल्का होय.
    2. ‘Ryugu’ हा अगदी प्राथमिक अशनी आहे.
    3. या अशनीचा अभ्यास केल्याने ग्रहांच्या निर्मितीबाबत माहिती मिळू शकते. त्याला स्वतःच्या अक्षाभोवती एक फेरी पूर्ण करण्यासाठी साडेसात तास लागतात.


National Supercomputing Campaign

  1. राष्ट्रीय सुपरकंप्यूटिंग अभियान (NSM) अंतर्गत 1.3 पेटाफ्लॉप क्षमतेची उच्च-कार्यक्षम संगणकीय सुविधा आणि डेटा सेंटर स्थापित करण्यासाठी खडगपूरच्या भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (IIT) आणि प्रगत संगणकीय विकास केंद्र (C-DAC) यांच्यात सामंजस्य करार अलीकडेच झाला.
  2. नव्या प्रणालीचा उपयोग क्रिप्टोग्राफी, हवामानशास्त्र, रसायनशास्त्र, अणुशास्त्र, औषधी, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि माहिती विज्ञान अशा क्लिष्ट आव्हानात्मक क्षेत्रांमध्ये संगणकीय कामांसाठी होईल.
  3. अभियानाविषयी:-
    1. 2016 साली राष्ट्रीय सुपरकंप्यूटिंग अभियान (NSM) मंजूर करण्यात आले.
    2. या अभियानाची अंमलबजावणी विज्ञान व तंत्रज्ञान विभाग आणि इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान विभाग संयुक्तपणे करीत आहे.
    3. या अभियानाच्या अंतर्गत 70 पेक्षा जास्त उच्च-कार्यक्षम संगणकीय सुविधांचे जोडलेले जाळे प्रस्थापित करण्यासाठी देशभरातल्या राष्ट्रीय शैक्षणिक आणि संशोधन व विकास संस्थांना सशक्त करणे हा हेतू आहे.
    4. ही प्रणाली राष्ट्रीय नॉलेज नेटवर्क (NKN) यावर राष्ट्रीय सुपरकंप्यूटिंग ग्रिडशी जोडण्यात येईल.
    5. याअंतर्गत शैक्षणिक संस्था आणि संशोधन व विकास प्रयोगशाळांना जोडले जात आहे.
    6. BHU वाराणसी या संस्थेत सी-डॅक द्वारा अभियानाच्या अंतर्गत प्रथम सुपरकंप्यूटर तयार केला गेला.
    7. त्याला "परम शिवाय" (PARAM Shivay) हे नाव देण्यात आले.
    8. हा सुपरकंप्यूटर एक लाख वीस हजारांहून अधिक कामे करू शकतो आणि त्याची सर्वोच्च गणना क्षमता 833 टेराफ्लॉप एवढी आहे.


All women astronauts will be 'spacewalk' for the first time on March 29

  1. इतिहासात पहिल्यांदाच, दिनांक 29 मार्च 2019 रोजी नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस अॅडमिनिस्ट्रेशन (NASA) या अमेरिकेच्या अंतराळ संस्थेनी आपल्या दोन महिला अंतराळवीरांचा ‘स्पेसवॉक’ (अंतराळात यानाशिवाय भ्रमण करणे) आयोजित करण्याचे ठरविले आहे.
  2. या मोहिमेदरम्यान अॅनी मॅक्लेन आणि क्रिस्टीना कोच या अंतराळात भ्रमण करणार आहेत.
  3. ही मोहीम कॅनेडियन स्पेस एजन्सी (CSA) याच्या फ्लाइट कंट्रोलर क्रिस्टन फॅसिओल यांच्याकडून व्यवस्थापित केली जाणार आहे. या मोहिमेत निक हेग देखील सामील होतील.
  4. आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक (ISS) येथे आधीपासूनच नियोजित असलेल्या तीन स्पेसवॉकच्या शृंखलेतली ही द्वितीय मोहीम आहे.
  5. 29 मार्चला आयोजित करण्यात आलेला हा स्पेसवॉक सात तास चालणार आहे.
  6. आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक (ISS):-
    1. आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक (ISS) हे पृथ्वीच्या खालच्या अंतराळ कक्षेत 400 किलोमीटर आकाशात तरंगणारे एक अंतराळ स्थानक आहे.
    2. या कृत्रिम उपग्रहावर मानवाचा अधिवास शक्य झाला आहे. 1998 साली या बहू-राष्ट्रीय प्रकल्पाचा पहिला भाग अंतराळात पाठवण्यात आला.
    3. ISS वर सध्या अमेरिका, रशिया, कॅनडा आणि जपान या देशांचे अंतराळवीर कार्यरत आहेत.


Guided 'Pinaka' fireworks test successful

  1. दिनांक 11 मार्च 2019 रोजी भारताच्या संरक्षण संशोधन व विकास संघटनेनी (DRDO) पोखरणच्या चाचणी क्षेत्रात स्वदेशी विकसित केल्या गेलेल्या मार्गदर्शित ‘पिनाका’ (PINAKA) अग्निबाणाची चाचणी यशस्वीपणे पार पाडली.
  2. 70 किलोमीटर दूरवरचे लक्ष्य भेदू शकणारे ‘पिनाका’ (PINAKA) अग्निबाण मार्गदर्शित आहे.
  3. पुण्यातले शस्त्रनिर्मिती संशोधन व विकास आस्थापना (ARDE), हैदराबाद येथील DRDOचे रिसर्च सेंटर इमारत (RCI) आणि संरक्षण संशोधन व विकास प्रयोगशाळा (DRDL) यांनी संयुक्तपणे याचा विकास केला.
  4. पिनाका मल्टी-बॅरल रॉकेट लाँचर (MBRL) मधून सोडण्यात येते.
  5. हे अग्निबाण अत्याधुनिक मार्गदर्शक आणि नियंत्रण प्रणालीने सुसज्जित आहे.


Nine National Campaigns for Science and Technology to Give People a Scientical Approach

  1. डॉ. के. विजय राघवन यांच्या नेतृत्वात असलेल्या ‘प्रधानमंत्री विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि अभिनवता सल्लागार परिषद’ (Prime Ministers' Science, Technology and Innovation Advisory Council -PM-STIAC) याच्या मार्गदर्शनाखाली देशभारत नऊ राष्ट्रीय मोहिमा चालविण्यात येणार आहेत.
  2. डॉ. के. विजय राघवन हे भारत सरकारचे प्रधान वैज्ञानिक सल्लागार आहेत.
  3. या कार्यक्रमांमधून लोकांना शिक्षण, मूलभूत संशोधन, कृषी क्षेत्रातले अनुप्रयोग, आरोग्य, पर्यावरण, ऊर्जा इ. क्षेत्रांमध्ये मूलभूत माहिती दिली जाईल.
  4. लोकांच्या सहभागाने किचकट समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या कार्यक्रमांवर भर दिला जाईल.
  5. निश्चित करण्यात आलेल्या मोहिमा:-
    1. नॅचुरल लॅंगवेज ट्रान्सलेशन - इंग्रजीमध्ये उपलब्ध असलेली विज्ञान व तंत्रज्ञान तसेच त्यातील संधी आणि प्रगती याविषयीची माहिती भारतीय भाषांमध्ये उपलब्ध करुन देणे.
    2. क्वांटम फ्रंटियर - मूलभूत विज्ञान व तंत्रज्ञान क्षेत्रातल्या आव्हानात्मक अश्या क्वांटम मेकॅनिकल सिस्टम या विषयाच्या नियंत्रणाखाली मोठ्या स्वरूपात काम सुरू करणे.
    3. आर्टिफिश्यल इंटेलिजेंस - कृत्रिम बुद्धिमत्ता मोहिमेच्या अंतर्गत आरोग्य सेवा, कृषी, स्मार्ट शहर आणि पायाभूत सुविधा, स्मार्ट परिचालन आणि परिवहन अश्या क्षेत्रांमधील सामाजिक गरजा पूर्ण करण्यावर भर देणे.
    4. नॅशनल बायोडायव्हरसीटी मिशन – भारतात उपस्थित असलेल्या सर्व प्रकारच्या जैवविविधतेबाबतचे विस्तृत दस्तऐवजीकरण करणे.
    5. तसेच संबंधित सांस्कृतिक आणि पारंपारिक प्रथा/पद्धती; जैवविविधतेचे शास्त्रोक्त पद्धतीने मूल्यांकन, विश्वासार्ह माहितीच्या आधारे जैवविविधतेच्या आधारावर अर्थव्यवस्था स्थापित करणे, लोकांचा सहभाग आणि उपजीविकेचे पर्याय अश्या विविध मुद्द्यांवर भर देणे.
    6. इलेक्ट्रिक व्हेईकल्स - जीवाश्म इंधनाचा वापर कमी करण्यासाठी वीजेवर चालणार्‍या वाहनांना (EV) भारतीय परिवाहनाचा एक प्रमुख घटक बनविणे.
    7. बायोसायन्स फॉर ह्यूमन हेल्थ - आरोग्य आणि पोषणावर निसर्गाचा होणारा प्रभाव समजून घेण्यासाठी आरोग्यासंबंधी आणि रोगांचे नमुने वापरणे. तसेच अनुवांशिकतेसंबंधीचे विस्तृत संदर्भ नकाशे तयार करणे.
    8. वेस्ट टू वेल्थ - कचर्‍यापासून ऊर्जा निर्मिती, पुनर्निमित पदार्थ/साहित्य तयार करण्यासाठी तसेच कचर्‍यामधून मौल्यवान घटक काढण्यासाठी तंत्रज्ञान विकसित करणे.
    9. डीप ओशन एक्सप्लोरेशन – नील संपत्तीबाबत समज तयार करण्याकरिता शास्त्रोक्त पद्धतीने खोल महासागरांचा शोध घेणे.
    10. वातावरणातील बदलामुळे महासागरात होणार्‍या दीर्घकालीन बदलांच्या समस्यांबाबत माहिती तयार करणे.
    11. अग्नी (AGNIi) – भारत सरकारच्या प्रधान वैज्ञानिक सल्लागार (PSA) कार्यालयाद्वारे ही मोहीम राबवली जाणार आहे.
    12. देशातील उद्योग, व्यक्ती आणि तळागळात आढळून येणार्‍या अभिनव कल्पकता ठेवणार्‍या व्यक्तींना एकत्र आणून देशामध्ये नवकल्पना संबंधित वातावरणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी राष्ट्रीय प्रयत्नांना समर्थन देणे या मोहिमेचा उद्देश आहे.
  6. उद्योगांपर्यंत कल्पक संशोधकांना त्यांचे तंत्रज्ञान तयार उत्पादनाच्या व उपाययोजनेच्या स्वरुपात पोहचवण्यासाठी हे एक व्यासपीठ प्रदान करेल.
  7. विज्ञान व तंत्रज्ञानाच्या मदतीने सामाजिक आणि आर्थिक बदल घडवून आणण्यासाठी सरकारच्या प्रयत्नात नागरिकांचा सहभाग वाढवा यासाठी शास्त्रज्ञ आणि नागरी-समाज यांच्याशी जवळचा संबंध जोडण्याच्या उद्देशाने या मोहिमा आहेत.


ISRO's new "Youth Scientific Program"

  1. शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये संशोधन क्षेत्रात आवड निर्माण व्हावी या उद्देशाने भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेनी (ISRO) या वर्षापासून "युवा वैज्ञानिक कार्यक्रम" (YUva VIgyani KAryakram - युविका) नावाच्या प्रशिक्षण कार्यक्रमाचा दिनांक 4 मार्च 2019 रोजी आरंभ केला.
  2. अंतराळात शालेय विद्यार्थ्यांचे स्वारस्य जागृत करण्यासाठी अंतराळ क्षेत्राशी संबंधित तंत्रज्ञान, शास्त्र आणि अनुप्रयोगांबाबतचे मूलभूत ज्ञान देणे हा या योजनेचा मुख्य हेतू आहे.
  3. भारत सरकारच्या "जय विज्ञान, जय अनुसंधान" या दृष्टीकोनाच्या अंतर्गत तयार करण्यात आलेला हा दोन आठवडे चालणारा निवासी प्रशिक्षण कार्यक्रम आहे, ज्यामध्ये उन्हाळ्याच्या सुट्टीत विविध कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाणार आहे.
  4. दरवर्षी प्रत्येक राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशातून CBSE, ICSE आणि राज्य अभ्यासक्रमांमध्ये शिकणार्‍या प्रत्येकी तीन विद्यार्थ्यांची निवड करण्याचे प्रस्तावित आहे.
  5. इयत्ता आठवी पूर्ण करणार्‍या आणि सध्या नववीत असलेल्या विद्यार्थ्यांची निवड केली जाईल.
  6. ISRO चा प्रवास:-
    1. भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ही भारत सरकारची प्रमुख अंतराळ संस्था आहे आणि याचे बंगळुरू येथे मुख्यालय आहे.
    2. दिनांक 15 ऑगस्ट 1969 रोजी स्थापना करण्यात आलेल्या ISRO ने 1962 साली स्थापन झालेल्या इंडियन नॅशनल कमिटी फॉर स्पेस रीसर्च (INCOSPAR) या संस्थेला बदलले.
    3. ISRO ने 1999 सालापासून व्यावसायिक शाखेच्या मदतीने परदेशी उपग्रह अवकाशात सोडण्याचा कार्यक्रम सुरू केला.
  7. ISRO ने साधलेल्या प्रशंसनीय यशाचा आढावा पुढीलप्रमाणे आहे -
    1. 19 एप्रिल 1975 रोजी भारताने सोवियत संघाच्या मदतीने आपला पहिला उपग्रह ‘आर्यभट्ट’ पृथ्वीच्या कक्षेत स्थापित केला.
    2. 1980 साली पुर्णपणे स्वदेशी बनावटीच्या SLV-3 प्रक्षेपकाद्वारे ‘रोहिणी’ हा पहिला उपग्रह अवकाशात सोडण्यात आला.
    3. 22 ऑक्टोबर 2008 रोजी भारताची ‘चंद्रयान-1’ मोहीम यशस्वी झाली.
    4. या मोहिमेमधून चंद्राच्या ध्रुव क्षेत्रात पाणी असण्याची पुष्टी केली.
    5. ‘मार्स ऑर्बिटर मिशन (MOM)’ ने 24 सप्टेंबर 2014 रोजी यशस्वीरित्या मंगळ ग्रहाच्या कक्षेत प्रवेश केला आणि पहिल्याच प्रयत्नात आणि अगदी कमी खर्चात मंगळ ग्रहाच्या कक्षेत यशस्वीपणे पोहोचणारा पहिला देश ठरला.
    6. फेब्रुवारी 2017 मध्ये एकाचवेळी 7 देशांचे 104 उपग्रह अवकाशात सोडत रशियाचा 37 उपग्रहांचा विक्रम मोडीत काढला.
    7. ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान (PSLV) आणि भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान (GSLV) विकसित केले.
    8. सॅटलाइट सुचालन प्रणाली ‘गगन’ आणि क्षेत्रीय सुचालन उपग्रह प्रणाली ‘IRNSS’ विकसित केले.
    9. यानाला पुढे नेणारे अत्यावश्यक असलेले स्वदेशी ‘क्रायोजेनिक इंजन’ तयार केले.


India and Russia to take 'AK-47' rifle production in Amethi

  1. दिनांक 3 मार्च 2019 रोजी कौहर, अमेठी (उत्तरप्रदेश) येथे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते ‘एके-47 रायफल’ निर्मितीच्या प्रकल्पाचा शुभारंभ करणार आहेत.
  2. रशियाबरोबर भागीदारीत या प्रकल्पाची सुरूवात आयुध कारखान्यात (ऑर्डिनन्स फॅक्टरी) केली जाणार असून 2010 साली त्याचे भूमीपूजन करण्यात आले होते.
  3. भारत सरकारचा याबाबत रशियाबरोबर एक करार झाला आहे.
  4. रशियाकडून संरचित ‘कलाश्नीकोव्ह’ असाल्ट रायफलचे भारतात उत्पादन घेण्यासाठी अमेठीमध्ये ‘इंडो-रशियन रायफल्स प्रायव्हेट लिमिटेड’ नावाचा ​​संयुक्त उपक्रम तयार करण्यात आला आहे.
  5. सुमारे साडेसात लाख एके-47 नव्या स्वरूपातील एके-47 रायफलची निर्मिती येथे होणार आहे.
  6. रशिया हा पूर्व यूरोप आणि उत्तर एशिया प्रदेशात स्थित एक विशाल आकार असलेला देश आहे.
  7. हा एकूण 17075400 चौ. किमी. क्षेत्रफळ असलेला जगातला सर्वात मोठा देश आहे. आकाराच्या दृष्टीने हा भारताच्या पाच पट आहे.
  8. या देशाची राजधानी मॉस्को शहर असून देशाचे चलन रशियन रूबल हे आहे.
  9. देशाचे वर्तमान राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमिर पुतिन हे आहेत.


NASA's 'Atmospheric Wave Experiment (AWE) Mission'

  1. अमेरिकेच्या नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस अॅडमिनिस्ट्रेशन (NASA) या अंतराळ संस्थेनी USD 49 दशलक्ष एवढा खर्च असलेल्या ‘अॅटमॉस्फियरिक वेव्ह्ज एक्सपेरिमेंट (AWE) मिशन’ नावाची अंतराळ हवामान अंदाज विषयक मोहीम राबविण्याची योजना आखली आहे.
  2. अंतराळात पृथ्वीभोवती असलेल्या आवरणाचा अभ्यास करण्यासाठी आणि तेथील हवामानाचा अंदाज घेण्यासाठी ही मोहीम राबवली जाणार आहे.
  3. हा विषय अंतराळ मोहिमांमध्ये अत्याधिक महत्वाचा आहे.
  4. अंतराळात तंत्रज्ञान आणि अंतराळवीरांवर त्याचा प्रचंड परिणाम होतो, रेडिओ संप्रेषणांमध्ये व्यत्यय येते आणि सर्वात गंभीर म्हणजे जमिनीवरील पॉवर ग्रिडवर त्याचा होणारा गंभीर परिणाम.
  5. संपर्कामध्ये उपयोगात येणार्‍या रेडियो लहरींमध्ये पृथ्वीच्या वरच्या वातावरणाचा हस्तक्षेप होतो. त्यामुळे संपर्क व्यवस्था प्रभावित होते. म्हणूनच यावर उपाय शोधण्यासाठी अश्याप्रकारची मोहीम प्रथमच चालवली जाणार आहे.
  6. ऑगस्ट 2022 मध्ये आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक (ISS) कडे ही मोहीम पाठविण्याची योजना आहे.
  7. नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस अॅडमिनिस्ट्रेशन (NASA):-
    1. ही संयुक्त राज्ये अमेरिका (USA) या देशाची एक सरकारी शाखा आहे, जी देशाच्या सार्वजनिक अंतराळ कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यास आणि हवाई उड्डाणशास्त्र व अंतराळ संशोधनासाठी जबाबदार आहे. 
    2. NASAची स्थापना दिनांक 19 जुलै 1948 रोजी नॅशनल अॅडवायजरी कमिटी फॉर एरोनॉटिक्स (NCA) याच्या जागी केली गेली.


India: 25th member of the program 'IEA Bioenergy TCP'

  1. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 25 जानेवारी 2019 रोजी आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्थेचा जैव-ऊर्जा विषयक तंत्रज्ञान सहयोग कार्यक्रम’ (International Energy Agency's Technology Collaboration Programme on Bioenergy / IEA बायोएनर्जी TCP) या कार्यक्रमाचा 25 वा सदस्य म्हणून भारत सरकारच्या पेट्रोलियम व नैसर्गिक वायू मंत्रालयाला मान्यता दिली.
  2. कार्यक्रमासंबंधी:-
    1. IEA बायोएनर्जी TCP हा जैव-ऊर्जा विषयक संशोधन आणि विकासासंबंधीचा एक राष्ट्रीय कार्यक्रम आहे.
    2. देशांदरम्यान सहकार्य आणि माहिती विनिमय सुधारण्याच्या उद्देशाने सहकार्यासाठी तयार केलेला हा एक आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठ आहे.
    3. या कार्यक्रमामुळे कार्बनचे उत्सर्जन कमी करण्यासाठी आणि कच्च्या तेलाची आयात कमी करण्यासाठी जैव-इंधन बाजारात आणणे सोयीचे आहे.
    4. हे जैव-इंधनाबाबत संशोधन, तंत्रज्ञानाचा विकास आणि धोरण तयार करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आणि माहिती विनिमयासाठी एक मंच प्रदान करते.
    5. आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्था (IEA) याच्या रूपरेषेखाली हा कार्यक्रम कार्यरत आहे, ज्यात 30 मार्च 2017 पासून भारताला "असोसिएशन" दर्जा दिला गेला आहे.
    6. या कार्यक्रमाचे इतर सदस्य - ऑस्ट्रेलिया, ऑस्ट्रिया, बेल्जियम, ब्राझील, कॅनडा, क्रोएशिया, डेन्मार्क, एस्टोनिया, फिनलँड, फ्रान्स, जर्मनी, आयर्लंड, इटली, जपान, कोरिया प्रजासत्ताक, नेदरलँड, न्यूझीलँड, नॉर्वे, दक्षिण आफ्रिका, स्वीडन, स्वित्झर्लंड, ब्रिटन, अमेरिका आणि युरोपीय संघ.
  3. आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्था (IEA):-
    1. आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्था (IEA) ही 1974 साली आर्थिक सहकार्य आणि विकास संघटना (Organisation for Economic Co-operation and Development -OECD) याच्या संरचनेत स्थापन करण्यात आलेली एक स्वायत्त आंतरसरकारी संस्था आहे.
    2. IEA चे सचिवालय पॅरिस (फ्रान्स) येथे आहे.


NROL-71: US state-of-the-art spy satellite

  1. दि. 19 जानेवारी 2019 रोजी अमेरिकेच्या नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस अॅडमिनिस्ट्रेशन (NASA) या अंतराळ संस्थेनी “NROL-71” या नावाचा नवा गुप्तचर उपग्रह अवकाशात पाठवला.
  2. ‘युनायटेड लॉन्च अलायन्स (ULA) डेल्टा IV हेवी रॉकेट’ या अग्निबाणाच्या सहाय्याने हा उपग्रह पृथ्वीच्या कक्षेत पाठवला गेला.
  3. हा उपग्रह ‘यू.एस. नॅशनल रिकोनिसन्स ऑफिस’द्वारे संचालित केला जाणार आहे आणि याबाबत गुप्तता पाळण्यात आली आहे.
  4. नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस अॅडमिनिस्ट्रेशन (NASA) :-
    1. ही संयुक्त राज्ये अमेरिका (USA) या देशाची एक सरकारी शाखा आहे. 
    2. जी देशाच्या सार्वजनिक अंतराळ कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यास आणि हवाई उड्डाणशास्त्र व अंतराळ संशोधनासाठी जबाबदार आहे. 
    3. NASAची स्थापना दिनांक 19 जुलै 1948 रोजी नॅशनल अॅडवायजरी कमिटी फॉर एरोनॉटिक्स (NCA) याच्या जागी केली गेली.


Top