India is the largest sulfur dioxide emitter

  1. कोळसा जाळून सल्फर डायऑक्साइडचे (SO2) उत्सर्जन करणारा भारत हा जगातील सर्वांत मोठा देश असल्याचा दावा 'ग्रीनपीस' या स्वयंसेवी संस्थेने 'नासा'च्या पाहणीचा हवाला देऊन केला आहे.
  2. 'नासा'ने ही पाहणी केली असून, त्यासाठी ओझोन मॉनिटरिंग इन्स्ट्रुमेंट (ओएमआय)चा वापर करण्यात आला.
  3. त्यात 'SO2'चे सर्वाधिक उत्सर्जन करणारी जगातील प्रमुख ठिकाणांची पाहणी करण्यात आली. त्यापैकी भारत हा सर्वाधिक 15 टक्के 'SO2'चे उत्सर्जन करत असल्याचे म्हटले असल्याचे 'ग्रीनपीस'ने म्हटले आहे.
  4. अहवालाची ठळक वैशिष्ट्ये:-
    1. भारताच्या संदर्भातः भारत जगातील सल्फर डाय ऑक्साईडचा सर्वात मोठा उत्सर्जक आहे.
    2. नासाच्या ओएमआय उपग्रहाच्या आकडेवारीनुसार, भारतामध्ये मोठ्या प्रमाणात सल्फर डायऑक्साइड हॉटस्पॉट आहेत, ज्याचे मुख्य कारण कोळसा वापर आहे.
    3. भारतात मध्य प्रदेशातील सिंगरौली, तमिळनाडूतील नेवेली आणि चेन्नई, ओडिशातील तल्चेर आणि झारसुगुडा, छत्तीसगडमधील कोरबा, गुजरातेतील कच्छ, तेलंगणातील रामागुंडम आणि महाराष्ट्रातील चंद्रपूर आणि कोराडी येथे सर्वाधिक उत्सर्जन होत असल्याचे या पाहणीत आढळले.
    4. हवेतील प्रदूषण कमी करण्यासाठी भारतातील बहुतेक प्रकल्पांमध्ये तंत्रज्ञानाचा अभाव असल्याचेही या पाहणीच्या विश्लेषणात आढळले.
    5. जगातील सर्वाधिक 'SO2'चे उत्सर्जन रशियातील नोरिल्सक स्मेल्टर कॉम्प्लेक्स येथे होते. त्या पाठोपाठ दक्षिण आफ्रिकेतील क्रील आणि इराणमधील झाग्रोझ या ठिकाणांचा समावेश आहे. मात्र 'एसओ२'चे उत्सर्जन करणारी अधिक ठिकाणे भारतात असल्याने भारत जगात पहिल्या क्रमांकावर आहे.
    6. भारतातील बहुतेक कोळशावर चालणार्यात उर्जा प्रकल्पांमध्ये वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी डीसल्फराईजेशन तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात नाही.
    7. शासनाने उचललेली पावले: केंद्रीय पर्यावरण मंत्रालयाने डिसेंबर 2015 मध्ये कोळशाच्या उर्जा प्रकल्पांमधून सल्फर डायऑक्साइड उत्सर्जन कमी करण्यासाठी मर्यादा निश्चित केली. परंतु डेसल्फ्युरायझेशन तंत्राची अंतिम मुदत 2017 ते 2022 पर्यंत वाढविण्यात आली आहे.
    8. रशिया, दक्षिण आफ्रिका, इराण, सौदी अरेबिया, भारत, मेक्सिको, संयुक्त अरब अमिराती, तुर्की आणि सर्बिया या जगात सल्फर डायऑक्साइड उत्सर्जनाचे प्रमुख आकर्षण केंद्र सापडले आहेत.
    9. चीन आणि अमेरिकेने स्वच्छ उर्जा स्त्रोतांचा वापर करून सल्फर डायऑक्साइड उत्सर्जन कमी करण्यात यश मिळविले आहे.
    10. विश्लेषणानुसार, वायू प्रदूषण ही सार्वजनिक आरोग्यासाठी मोठी चिंता आहे, जगातील 91 टक्के लोकसंख्या जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (डब्ल्यूएचओ) बाह्य प्रदूषणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांच्या मर्यादा ओलांडणार्याए भागात राहते आणि परिणामी,प्रत्येक वर्षी 4.2 दशलक्ष लोक अकाली मृत्यूमुखी पडतात..


Prime Minister Modi inaugurates the Magadechu Hydropower Project in Bhutan

  1. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते भुटानमध्ये उभारण्यात आलेल्या 10 हजार मेगावॉट क्षमतेच्या मांगदेछू जलविद्युत निर्मिती प्रकल्पाचे उद्घाटन करण्यात आले.
  2. 4500 कोटी रूपयांचा हा जलविद्युत प्रकल्प मध्य भुटानच्या ट्रोंगासा झोंगखाग जिल्ह्यात मांगदेछू नदीवर बांधण्यात आला आहे.
  3. प्रारंभी 720 मेगावॉटच्या क्षमतेसह प्रकल्प चालवला जाणार आहे.
  4. 2020 सालापर्यंत प्रकल्पाची पूर्ण क्षमता प्राप्त करण्याची योजना आहे.
  5. मांगदेछू जलविद्युत प्रकल्प हा भुटान-भारत मैत्री प्रकल्प म्हणून ओळखला जात आहे.
  6. हा भुटानमधल्या मोठ्या प्रकल्पांपैकी एक आहे.
  7. हा प्रकल्प उभारण्यासाठी भारत सरकारकडून तांत्रिक आणि वित्तपुरवठा करण्यात येत आहे.
  8. बांधकाम खर्चाच्या 70 टक्के कर्जस्वरुपात तर 30 टक्के अनुदान अश्या स्वरुपात भारताकडून वित्तपुरवठा केला जात आहे.
  9. भुटान:-
    1. भुटान हा हिमालयाच्या पूर्व भागात असलेला बौद्ध साम्राज्य असलेला देश आहे.
    2. थिंपू हे या देशाचे राजधानी शहर आहे.
    3. भारतीय रुपया, भुटानी नगुल्ट्रम ही चलने देशात वापरली जातात.
    4. झोंगखा ही देशाची अधिकृत भाषा आहे.


Jammu-Kashmir Article 370 UN Pak and China fail

संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या बंदद्वार बैठकीत जम्मू-काश्मीर मुद्यावरुन चीन आणि पाकिस्तान अपयशी ठरले आहेत.

संयुक्त राष्ट्रात भारताची कोंडी करण्याचा दोन्ही देशांचा प्रयत्न होता. पण त्यांना अन्य देशांचा पाठिंबा मिळाला नाही.

सुरक्षा परिषदेच्या सदस्य देशांनी काश्मीर मुद्यावरुन औपचारीक बैठक घेण्याची पाकिस्तानची मागणी आधीच फेटाळून लावली होती.

बंदद्वार बैठकीत जम्मू-काश्मीरच्या विषयाचे आंतरराष्ट्रीयकरण करण्याचा चीन आणि पाकिस्तानचा प्रयत्न यशस्वी होऊ शकला नाही.

चीनने मागणी केल्यामुळे ही बैठक बोलवण्यात आली होती. सुरक्षा परिषदेतील देशांसमोर चीनने जम्मू-काश्मीरला विशेष राज्याचा दर्जा देणारे कलम ३७० हटवल्यामुळे त्या प्रदेशात तणावपूर्ण परिस्थिती असल्याचे चित्र निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला. पण त्याला अन्य देशांची साथ मिळू शकली नाही.

रशियाने भारताला पाठिंबा दिला. रशियाने काश्मीरप्रश्नी केवळ द्विपक्षीय चर्चेचे समर्थन केले आहे. पाकिस्तानच्या राजदूत मलीहा लोधी यांनी संयुक्त राष्ट्रात काश्मीर प्रश्नावर चर्चा झाली हा एकप्रकारे आमचा विजय असल्याचा दावा केला.

बैठक संपल्यानंतर भारताचे संयुक्त राष्ट्रांतील दूत सईद अकबरुद्दिन यांनी कलम ३७० हटवणे हा संपूर्णपणे भारताचा अंतर्गत विषय असल्याचे स्पष्ट केले.

काश्मीरमधील स्थिती सुरळीत आणि शांत व्हावी हीच आमची इच्छा आहे. काश्मीरप्रश्नी झालेल्या सर्व करारांवर आम्ही ठाम आहोत.

मात्र काही देश जिहादचा वापर करीत भारतात रक्तपाताला वाव देत आहेत. हिंसाचार हे कोणत्याही समस्येवरचे उत्तर होऊ शकत नाही. दहशतवाद थांबवा, मगच आम्ही चर्चेला तयार आहोत असे त्यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले.

इम्रान आणि ट्रम्प यांची चर्चा :


पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांनी शुक्रवारी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी दूरध्वनीवरून काश्मीर प्रश्नावर चर्चा केली. काश्मीर प्रश्नावरून एकमेकांच्या संपर्कात राहण्यावरही या चर्चेत एकमत झाले, असे पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महम्मद कुरेशी यांनी सांगितले.

सुरक्षा परिषदेच्या बैठकीआधी खान यांनी समितीच्या चार स्थायी सदस्य देशांशी चर्चा केल्याचा दावाही कुरेशी यांनी केला.


MPSC chalu ghadamodi, current affairs

१६६६: शिवाजी महाराज औरंगजेबाच्या नजरकैदेतून पसार झाले.

१७६१: अर्वाचीन बंगाली व मराठी गद्यलेखनाचा पाया घालणारे धर्मप्रसारक पं. विल्यम केरी यांचा जन्म. (मृत्यू: ९ जून १८३४)

१८६६: हैदराबादचा सहावा निजाम मीर महबूब अली खान यांचा जन्म. (मृत्यू: २९ ऑगस्ट १९११)

१९०९: क्रांतीकारात मदनलाल धिंग्रा यांनी न्यायलयात स्वतःहून फाशीची शिक्षा मागितली असून त्यांचे निधन. (जन्म: १८ फेब्रुवारी १८८३)


MPSC chalu ghadamodi, current affairs

1. 2010: जपानला मागे टाकुन चीन ही जगातली दुसर्‍या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनली.

2. 1913 : स्त्रियांना प्रवेश देणारे तोहोकू विश्वविद्यालय हे जपानमधील पहिले विश्वविद्यालय बनले.

3. 1957 : भारतीय वकील व राजकारणी आर. आर. पाटील यांचा जन्म. 

4. 1968: भारतीय राजकारणी आणि दिल्लीचे ७वे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांचा जन्म.

5. 1886: स्वामी विवेकानंदांचे गुरू रामकृष्ण खुदिराम परमहंस तथा गदाधर चट्टोपाध्याय यांनी समाधी घेतली.

6. 2018भारताचे १० वे पंतप्रधान व कवी अटल बिहारी वाजपेयी यांचे निधन.

7. 1977: अमेरिकन गायक, गिटारवादक, अभिनेता आणि किंग ऑफ द रॉक अँड रोल एल्व्हिस प्रिस्टले यांचे निधन. 


MPSC chalu ghadamodi, current affairs

1. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अलीकडेच म्हटले आहे की भारत आणि चीन यापुढे “विकसनशील राष्ट्र” नाहीत. ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की जागतिक व्यापार संघटनेने दिलेल्या विकसनशील राष्ट्रांच्या दर्जाचा फायदा भारत आणि चीन दोघे घेत आहेत आणि आता ते होऊ देणार नाहीत.

2. पेनसिल्व्हेनिया येथे झालेल्या मेळाव्यात भाषण करताना डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हे विधान केले. ट्रम्प म्हणाले की, भारत आणि चीन, आशियातील दोन सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था, यापुढे विकसनशील देश नाहीत आणि ते ‘विकसनशील राष्ट्रांना’ डब्ल्यूटीओकडून फायदा घेऊ शकत नाहीत. 

3. ट्रम्प यांनी असा दावा केला की डब्ल्यूटीओकडून ‘विकसनशील राष्ट्रांचा’ फायदा घेऊन दोन्ही देश अमेरिकेला गैरसोयीचे ठरवीत आहेत. 

4. ट्रम्प म्हणाले की दोन देशांची वाढ होत नाही परंतु ते वाढले आहेत आणि चेतावणी दिली की अमेरिका अशा देशांना डब्ल्यूटीओचा फायदा घेऊ देणार नाही.

5. हे असे वक्तव्य केले आहे जेव्हा अमेरिका आणि चीन यांच्यात राग व्यापार युद्ध सुरू आहे. अमेरिकेने अलीकडेच चिनी वस्तूंवर लादलेल्या व्यापार शुल्कामध्ये वाढ केली आणि अमेरिकेच्या वस्तूंवर जास्त दर लादून चीनने प्रत्युत्तर दिले. 

6.  ट्रम्प यांनी यापूर्वीही अमेरिकेच्या भल्यासाठी भारी कर्तव्ये लावल्याबद्दल भारतावर टीका केली होती आणि भारताला ‘टॅरिफ किंग’ म्हणून वर्णन केले होते.

7.  डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जुलै 2019 मध्ये डब्ल्यूटीओला त्याच्या विकसनशील देशाच्या दर्जाचे पद परिभाषित करण्यास सांगितले होते. भारत आणि चीनसारख्या देशांमध्ये जागतिक व्यापार नियमांतून कसे वागणे सुरू आहे याकडे लक्ष वेधण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.

8. डब्ल्यूटीओच्या जागतिक व्यापार नियमांनुसार विकसनशील देश डब्ल्यूटीओ वादासाठी सुरक्षारक्षक, नरम दर कमी, उदार संक्रमण कालावधी व प्रक्रियात्मक फायदे लादण्यासाठी अधिक मुदतीचा दावा करु शकतात आणि काही निर्यात अनुदानाचा लाभ घेऊ शकतात.


MPSC chalu ghadamodi, current affairs

1. १९४७: भारत देश स्वतंत्र झाला.

2. १५१९: पनामा सिटी शहराची स्थापना झाली.

3. १९४७: पं. नेहरू भारताचे पहिले पंतप्रधान झाले.

4. १९०४: मोटार व्हीलचेअर चे शोधक जॉर्ज क्लाईन यांचा जन्म.

5. १९४२: स्वातंत्र्य सेनानी, म. गांधींचे स्वीस सहाय्यक महादेव देसाई यांचे निधन.  


MPSC chalu ghadamodi, current affairs

1. १९४५: दोन अणुबाँबच्या भयावर संहारामुळे जपानने शरणागती पत्करली आणि दुसऱ्या महायुद्धाचा शेवट झाला.

2. १९४७: लॉर्ड माउंट बॅटन यांची स्वतंत्र भारताचे पहिले गव्हर्नर जनरल म्हणून नेमणूक.

3. १९०७: मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाच्या नेत्या, सामाजिक कार्यकर्त्या लेखिका. महाराष्ट्रातील पहिल्या स्त्री वकील गोदावरी परुळेकर यांचा जन्म

4. २०१२: महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री आणि केंद्रीय अवजड उद्योग मंत्री विलासराव देशमुख यांचे निधन.

5. १९५८: मूलद्रव्याच्या समस्थानिकांच्या शोधाबद्दल नोबेल पारितोषिक मिळवणारे फ्रेंच पदार्थ वैज्ञानिक जीन फ्रेडरिक जोलिओट यांचे निधन. 


MPSC chalu ghadamodi, current affairs

1. ‘क्रिस्टियन हायगेन्स‘ या शास्त्रज्ञाने 13 ऑगस्ट 1642 रोजी मंगळाच्या दक्षिण धृवावरील बर्फाच्या टोप्यांचा शोध लावला.

2. ‘त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे‘ तथा ‘बालकवी‘ यांचा जन्म 13 ऑगस्ट 1890 मध्ये झाला.

3. ‘कार्ल गुस्ताव्ह विट‘ याने सन 1898 मध्ये 433 Eros या पृथ्वीजवळच्या पहिल्या लघुग्रहाचा शोध लावला.

4. लेखक ‘प्रल्हाद केशव‘ तथा ‘आचार्य अत्रे‘ यांचा जन्म 13 ऑगस्ट 1898 मध्ये झाला.

5. सन 1918 मध्ये बायरिसचे मोटेर्न वेर्के एजी (बी.एम.डब्ल्यू.) ही सार्वजनिक कंपनी म्हणून स्थापन झाली.


MPSC chalu ghadamodi, current affairs

1. 12 ऑगस्ट – आंतरराष्ट्रीय हत्ती दिन

2. 12 ऑगस्ट – आंतरराष्ट्रीय युवा दिन

3. 12 ऑगस्ट 1851 मध्ये आयझॅक सिंगर यांना शिवणाच्या मशीनचे पेटंट मिळाले.

4. पहिल्या थर्मोन्युक्लिअर बॉम्बची चाचणी 12 ऑगस्ट 1953 मध्ये करण्यात आली.

5. नासा च्या पहिल्या संचार उपग्रह इको – 1 12 ऑगस्ट 1960 मध्ये ए चे यशस्वी प्रक्षेपण झाले.


Top