राज्यशास्त्र प्रश्नमंजुषा क्र ०१


 पुढील विधाने वाचा. 
१) कायदा व सुव्यवस्था राखणे, महसुल गोळा करणे हे उपविभागीय अधिकाऱ्याची दुय्यम कार्ये आहेत.
२) क्षेत्रीय कार्यालयावर तो नियंत्रण ठेवतो.
३) जिल्हाधिकारी उपविभागीय अधिकारीला मार्गदर्शन करतो.
४) दुय्यम न्यायमंडळे, कामगार समस्या, अनेक परवाने रद्द करणे इत्यादीवर नियंत्रण आणि पर्यवेक्षण करण्याचे मुख्य काम उपविभागीय अधिकाऱ्याला करावे लागते.
वरीलपैकी योग्य विधाने कोणती ती ओळखा.

 

अ) १, २, ३ योग्य     
ब) १, २, ४ योग्य   
क) २, ३, ४ योग्य     
ड) वरील सर्व योग्य

Show Answer

खालील पर्यायातून योग्य पर्याय निवडा. 
राज्य मानवी हक्क आयोगाच्या अध्यक्ष व सदस्यांची नेमणूक राज्याच्या राज्यापालामार्फत एका समितीच्या शिफारसीच्या आधारावर केली जाईल. या समितीमध्ये खालीलपैकी कोणाचा समावेश होतो?
१) मुख्यमंत्री        
२) विधानसभा अध्यक्ष
३) राज्याचे गृहमंत्री
४) विधानसभेतील विरोधी पक्षनेता 

 

अ) १, ३ व ४ योग्य    
ब) १, २ व ४ योग्य   
क) २, ३ व ४ योग्य      
ड) १, २, ३ व ४ योग्य

 

Show Answer

खालील पर्यायातून योग्य विधाने निवडा. 
विधान १) – राज्यसभेच्या निवडणुकीमध्ये गुप्त मतदान पद्धतीच्या जागी खुली मतदान पद्धती लागू करण्यात आली.
विधान २) – वरील पद्धती अमलात (२००३ पूर्वी) आणण्यापूर्वी राज्यसभेच्या निवडणुकीत क्रॉस व्होटींग व धनशक्तीचा गैरवापर घडत असे. 

 

अ) विधान १ व २ योग्य असून विधान २ हे विधान १ चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.
ब) विधान १ व २ योग्य असून विधान १ हे विधान २ चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.  
क) विधान १ व २ योग्य असून दोन्ही विधानांचा परस्पर संबंध नाही.

Show Answer

खालील पर्यायातून योग्य पर्याय निवडा. 
माहितीचा अधिकार कायदा २००५ अन्वये एखादी माहिती प्राथमिक स्वरूपात देण्याचा सर्वस्वी अधिकार कोणाला आहे?
१) जनमाहिती अधिकारी 
२) सहाय्यक जनमाहिती अधिकारी
३) केंद्रीय माहिती आयोग 
४) राज्य माहिती आयोग

 

अ) वरीलपैकी सर्व योग्य     
ब) फक्त १ योग्य 
क) फक्त १ व २ योग्य
ड) फक्त १, ३ व ४ योग्य

 

Show Answer

पुढील विधाने वाचा. 

१) ४४ व्या घटनादुरुस्तीने उच्च न्यायालयाच्या न्यायिक पुनर्विलोकनाच्या अधिकारात घट घडवून आणली.

२)उच्च न्यायालयाने आतापर्यंत कोणत्याही खटल्यामध्ये न्यायिक पुनर्विलोकनाचा अधिकार वापरलेला नाही.

अ) १ योग्य, २ अयोग्य      
ब) २ योग्य, १ अयोग्य 
क) दोन्ही योग्य    
ड) दोन्ही योग्य 

 

Show Answer

पुढील विधाने अभ्यासा आणि योग्य पर्याय निवडा. 

१) महाराष्ट्रातील जिल्हा परिषदेला इतर राज्यातील जिल्हा परिषदेच्या मानाने अधिक अधिकार आहेत.

२) जिल्हा हे नियोजन व विकासाचा महत्त्वाचा घटक मानण्यात आले आहे.

३) पंचायत राज कायद्याने लोकसभा व विधानसभा सदस्यांना जिल्हा परिषदेवर प्रतिनिधीत्व मिळाले आहे.

४) जिल्हाधिकारी हा जिल्हा परिषदेवर देखरेख ठेवतो.

५) जिल्हाधिकारी पंचायत राज संस्थाचा प्रमुख घटक आहे.

६) जिल्हाधिकारी पंचायत राज संस्थाच्या कारभारात हस्तक्षेप करू शकतो.

वरील विधानांपैकी महाराष्ट्र राज्याची पंचायत राज्य व्यवस्थेची वैशिष्ट्ये कोणती?

अ) वरीलपैकी सर्व योग्य     
ब) १, २, ३, ४, ५ योग्य 
क) १, २, ४, ५ योग्य
ड) १, ४, ५, ६ योग्य 

 

Show Answer

खालील पर्यायातून योग्य विधाने कोणती ती ओळखा. 
१) उपविभागीय अधिकाऱ्याचे पद हे जिल्हाधिकाऱ्याच्या समकक्ष असते.
२) तो केंद्रशासनातील सनदी सेवक असून गटाचा विकास अधिकारी असल्याने विकास अधिकारी असल्याने विकाश प्रशासनासाठी त्याला मानले जाते.
३) राज्य सेवेतील अधिकाऱ्याला बढती देऊन उपविभागीय अधिकारी म्हणून नियुक्ती केली जाते.

 

अ) १, २ योग्य         
ब) १, ३ योग्य 
क) २, ३ योग्य        
ड) वरील सर्व योग्य

 

Show Answer

पुढील विधाने अभ्यासा. 
१) सरपंच समितीत प्रत्येक पंचायत समितीमध्ये कार्यक्षेत्रातील ग्रामपंचायतीतील २० सरपंच अथवा एकूण सरपंचाच्या १/३, यापैकी जास्त       संख्या असलेल्या सरपंचाचा समावेश होतो.
२) सरपंच समितीचा सभापती हा पंचायत समितीचा उपसभापती नसतो.
३) सरपंच समिती कार्यकाल ५ वर्षे असते.
४) सरपंच समितीची पदसिद्ध बी.डी.ओ. असतो.
वरीलपैकी अयोग्य विधाने ओळखा.

 

अ) १, २ अयोग्य     
ब) २, ४ योग्य 
क) ३, ४ अयोग्य    
ड) वरील सर्व अयोग्य

 

Show Answer

राष्ट्रपतीला घटनादुरुस्ती विधेयकास मंजुरी देणे बंधनकारक आहे. हे बंधन कोणत्या घटनादुरुस्तीनुसार टाकण्यात आले? 
 

अ) २२ वी घटनादुरुस्ती         
ब) २४ वी घटनादुरुस्ती 
क) ३१ वी घटनादुरुस्ती        
ड) ४२ वी घटनादुरुस्ती

 

Show Answer

योग्य जोड्या लावा. 

कलम              समतेचा हक्क
१) कलम १७     i) किताब नष्ट करणे
२) कलम १४     ii) सार्वजनिक रोजगारांबाबत समान संधी
३) कलम १६     iii) अस्पृश्यता नष्ट करणे
४) कलम १८     iv) कायद्यापुढे समानता
५) कलम १५     v) धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान या                                                कारणांवरून भेदभाव करण्यास मनाई

 

अ) १-iii, २-iv, ३-v, ४-i, ५-ii         
ब) १-ii, २-iii, ३-iv, ४-i, ५-v
क) १-iii, २-iv, ३-ii, ४-i, ५-v    
ड) १-i, २-iii, ३-ii, ४-iv, ५-v

 

Show Answer

Top